tdri logo
tdri logo
เจาะลึกกลไก Pay for Success (PFS): จากบทเรียนโครงการนำร่อง ICAP สู่การปฏิรูประบบงบประมาณเพื่อคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน
18 พฤษภาคม 2026
เจาะลึกกลไก Pay for Success (PFS): จากบทเรียนโครงการนำร่อง ICAP สู่การปฏิรูประบบงบประมาณเพื่อคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมานโยบายสังคมของประเทศไทย โดยเฉพาะนโยบายด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย ดำเนินการภายใต้ระบบจัดสรรงบประมาณที่มุ่งเน้น “กิจกรรมและผลผลิต” (activity-based budgeting) เป็นหลัก ความสำเร็จในการดำเนินโครงการมักถูกประเมินจากตัวเลขเชิงปริมาณ เช่น จำนวนครูที่เข้าร่วมการอบรม หรือจำนวนงบประมาณที่ถูกเบิกจ่าย ซึ่งตัวเลขเหล่านั้นไม่สามารถสะท้อนถึง “คุณภาพ” หรือ“ผลลัพธ์” ที่เกิดขึ้นจริงกับเด็ก

ในขณะที่การพัฒนาเด็กปฐมวัย (อายุ 0–5 ปี)ได้รับการยอมรับทั่วโลกว่าเป็นการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนระยะยาวสูง ทั้งด้านการศึกษา สุขภาพ และผลิตภาพแรงงาน แต่หากงบประมาณยังคงใช้ไปกับกิจกรรมที่ไม่ได้สร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพ ทรัพยากรเหล่านั้นย่อมสูญเปล่า แนวคิด Pay for Success (PFS) จึงก้าวเข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญในการเปลี่ยนผ่านจาก“การจ่ายเพื่อทำกิจกรรม” ไปสู่ “การลงทุนเพื่อผลลัพธ์”

รายงานทีดีอาร์ไอนี้ เป็นการศึกษา “การติดตามการประเมินผลภายนอกโครงการนวัตกรรมทางการเงินที่มีการจ่ายเงินตามผลลัพธ์ (Pay for Success)เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยที่บูรณาการการเรียนรู้ผ่านการเล่น โดยมีเด็กเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ (ICAP: IntegratedChild-Centered Interactive Learning Program)” โดย จิราภรณ์  แผลงประพันธ์ ที่เสนอต่อกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

ดูทั้งหมด