นายนิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) เปิดเผยในงานเสวนาสาธารณะเรื่อง “คิดใหม่อนาคตข้าวไทย” ว่า ขณะนี้ผู้ส่งออกข้าวและผู้ค้าขายในประเทศอยู่ระหว่างการรอซื้อขายข้าวราคาถูกจากรัฐบาลเนื่องจากทั่วโลกต่างรู้ว่าในปัจจุบันไทยมีปัญหาเรื่องของปริมาณสต็อกข้าวมากในระดับ 17-18 ล้านตัน และที่สำคัญรัฐบาลต้องการเงินด่วนมาจ่ายคืนให้กระทรวงการคลัง จึงจำเป็นต้องเร่งระบายข้าว ส่งผลให้การประมูลข้าวของกระทรวงพาณิชย์ในช่วงที่ผ่านมามีภาคเอกชนเข้าร่วมประมูลในปริมาณน้อย

“หากรัฐไม่สามารถระบายข้าวได้เชื่อว่าในอนาคตรัฐบาลจะขาดทุนจากโครงการรับจำนำข้าวมากขึ้นเป็น 2 ใน 3 ของเงินที่นำมาใช้ในโครงการทั้งหมด และที่สำคัญรัฐไม่สามารถกู้เงินมาใช้ในโครงการเพิ่มเติมได้ ซึ่งเรื่องนี้พ่อค้ารู้ดีว่ารัฐบาลร้อนเงิน เพราะแนวทางสุดท้ายคือการเร่งระบายข้าว ดังนั้นพ่อค้าไม่จำเป็นต้องเร่งเข้าไปซื้อเนื่องจากต้องการรอซื้อข้าวในราคาที่ถูกลงกว่านี้อีก”

นายนิพนธ์ กล่าวว่า แนวทางการประกาศว่ารัฐบาลจะมีการประมูลข้าวเดือนละ 1 ล้านตันนั้นก็จะยิ่งทำให้บรรดาพ่อค้ารอเวลาในการกดราคาให้ต่ำลง ซึ่งถือว่าเป็นแนวทางที่ผิดที่รัฐบาลประกาศในการประมูล อย่างไรก็ตามแนวทางในการแก้ปัญหาคือรัฐบาลต้องมีการระบายข้าวใหม่ออกไปก่อนโดยใช้กลไกผ่านระบบตลาดซื้อขายล่วงหน้า ซึ่งจะช่วยให้รัฐบาลได้ราคาขายในระดับที่ดีขึ้นและพ่อค้าไม่สามารถที่จะกดราคาได้ด้วย

ตีพิมพ์ครั้งแรก: เว็บไซต์เดลินิวส์ วันที่ 16 สิงหาคม 2556 ในชื่อ ทีดีอาร์ไอชี้พ่อค้าจ้องกดราคาข้าวไทย