BUS

ทำอย่างไร ให้รถเมล์ไทยดีกว่าเดิม

ระบบขนส่งสาธารณะเป็นรูปแบบการเดินทางที่สะดวก และจำเป็น ในเมืองที่มีประชากรคนเมืองหนาแน่น
เพราะสามารถรองรับผู้โดยสารได้จำนวนมาก จึงช่วยลดปัญหาการจราจร ปัญหาสิ่งแวดล้อม

แต่สำหรับประเทศไทย ระบบขนส่งสาธารณะที่มีมายาวนาน อย่างรถเมล์
กลับยังไม่ใช่ทางเลือกการเดินทางที่ได้รับความนิยมสำหรับคนเมือง

Policy Popup ชวนดูสาเหตุที่ทำให้รถเมล์ไทยยังไม่ใช่ตัวเลือกหลักการเดินทางของคนกรุง
และติดตามการปฏิรูปรถเมล์ครั้งใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นว่าจะช่วยเข้ามาตอบโจทย์แก้ปัญหารถเมล์ไทยอย่างไรบ้าง

ปัญหารถเมล์ไทยที่ใครก็เจอรถเมล์ไทยไปต่อได้ ต้องปรับรับเมืองเปลี่ยน

รถเมล์ไทย ใครให้บริการ

รถเมล์ที่ “รัฐ” เป็นเจ้าของ

รถเมล์สีครีมแดง / รถปรับอากาศสีส้ม

เดินรถโดย องค์การขนส่งมวลชน หรือ ขสมก

รถเมล์ บริษัทเอกชน

รถเมล์มินิบัสหลากสี / รถปรับอากาศสีน้ำเงิน

เดินรถโดย บริษัทเอกชน ที่มีกว่า 100 บริษัท มีทั้งบริษัทที่ให้ ขสมก. เช่ารถ และบริษัทที่ทำกิจการเอง คือมีคนขับและกระเป๋ารถเมล์ในอู่ตนเอง

ปัญหารถเมล์ไทยที่ใครก็เจอ

บริการอื่นตอบโจทย์กว่า

รถเมล์เก่า

รถซิ่ง รอนาน

ตัวอย่าง สาย 8 แฮปปี้แลนด์ – สะพานพุทธ ในตำนาน

ทำไมต้องซิ่ง

ขสมก. มีจำนวนรถไม่พอ

รถเมล์สาย 8 เริ่มต้นให้บริการด้วยรถสีขาวครีมโดย ขสมก. ในปี 2519 แต่เนื่องจากมีผู้ใช้บริการในเส้นทางนี้เป็นจำนวนมาก ทำให้จำนวนรถไม่พอกับผู้โดยสาร ขสมก. จึงต้องเปิดให้เอกชนมาร่วมบริการ

เปิดให้ "ใบอนุญาต" เดินรถร่วมบริการ

4 บริษัทเอกชนผู้ให้บริการรถเมล์ จึงเริ่มเดินรถในเส้นทางสาย 8 ร่วมกัน ทั้งรถเมล์ร้อน รถปรับอากาศเอกชน 

รถเมล์แข่งกันทำยอด

การมีรถเมล์หลายบริษัทในหนึ่งสาย แต่ไม่มีการแบ่งระยะเวลา ข้อกำหนดในการเดินรถ จึงทำให้ต้องแข่งขันกันเอง แย่งรับผู้โดยสาร เพื่อทำยอดตั๋ว

ระบบใบอนุญาต
หนึ่งปัญหาของรถเมล์

ให้หนึ่งเส้นกับหลายบริษัท

ให้โดยไม่ต้องแข่งขัน

ให้โดยไม่กำหนดเงื่อนไขการบริการ

ระบบการให้ใบอนุญาตอย่างไม่เป็นระบบ และไม่มีข้อกำหนดให้แต่ละบริษัทวางแผนเดินรถร่วมกัน ทำให้สายนั้นไม่มีตารางเดินรถที่ชัดเจน เกิดปัญหาการขับขี่แข่งกัน และอีกหลายปัญหาที่ผู้ใช้บริการต้องเจอ

รถเมล์สายอื่น มีปัญหาคล้ายกัน

บางสายเจอปัญหารอนาน เพราะไม่มีกำหนดมาตรฐานจำนวนรถขั้นต่ำในหนึ่งเส้น บางสายเจอปัญหารถเมล์มีหลายบริษัทขับขี่แข่งกัน เพราะรถเมล์ไทยที่ผ่านมา ยังไม่มีการจัดการระบบเส้นทาง

บริการอื่นตอบโจทย์กว่า

เส้นทางรถเมล์ 70% จะทับซ้อนกับรถไฟฟ้าที่กำลังจะเกิดขึ้นทั่วเมือง

  • เส้นทางรถเมล์ที่ทับซ้อนรถไฟฟ้า 70% 70%
  • เส้นทางที่ไม่ทับซ้อนรถไฟฟ้า 4% 4%
  • เส้นทางรถเมล์ที่ทับซ้อนรถไฟฟ้า 70% 70%

รถเมล์ไทยไปต่อได้

แค่ปรับรับเมืองเปลี่ยน

จัดระเบียบการให้บริการ

เปลี่ยนบทบาท

ให้ขสมก.ที่อดีตเคยเป็นผู้ให้ใบอนุญาตกับเอกชน เปลี่ยนมาเป็นผู้เดินรถเทียบเท่ากันและกรมการขนส่งทางบกจะเข้ามาเป็นผู้กำหนดมาตราฐานกำกับดูแลรถเมล์

เปลี่ยนเจ้าของเส้นทางในหนึ่งสาย ให้เหลือน้อยราย

ในเส้นทางเดินรถเมล์หนึ่งสายควรมีบริษัทเอกชนน้อยราย เพื่อลดการขับขี่แข่งกันแย่งผู้โดยสาร และผู้ประกอบการสามารถสร้างระบบตารางเวลาภายในสายเพื่อตอบสนองต่อจำนวนผู้โดยสารในเส้นทางได้

ผู้ใช้ให้เป็นหัวใจของการพัฒนา

KPI ให้คะแนนรถเมล์ เต็ม 100


บริการที่น่าเชื่อถือ 30 คะแนน

ตรงเส้นทาง ครบเที่ยว ตรงเวลา

คุณภาพการบริการ 30 คะแนน

ให้คะแนนจากความพอใจผู้ใช้

บริการที่น่าเชื่อถือ 30 คะแนน

ตรงเส้นทาง ครบเที่ยว ตรงเวลา

บริการที่น่าเชื่อถือ 30 คะแนน

ตรงเส้นทาง ครบเที่ยว ตรงเวลา

คุณภาพการบริการ 30 คะแนน

ตรงเส้นทาง ครบเที่ยว ตรงเวลา

บริการที่น่าเชื่อถือ 30 คะแนน

ตรงเส้นทาง ครบเที่ยว ตรงเวลา

โซนและเลขสายใหม่

กรมการขนส่งทางบก TDRI ร่วมกับ Mayday เปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมผ่านการโหวต
และแสดงความเห็นผ่านทางเว็บไซต์ จนได้มาเป็น 9 โซนเดินรถ และระบบเลขสายใหม่
\

9 โซนเดินรถ

ในการปฏิรูปครั้งนี้ มีปักหมุดโซนการเดินรถใหม่ ให้ง่ายต่อการเดินทาง
โซนเดินรถมีลักษณะเป็นก้นหอย
โดยวนจากเมืองชั้นในสุดออกมานอกสุด
จดจำแต่ละโซนด้วยแลนมาร์คที่มีอยู่ในแต่ละพื้นที่
คำนึงถึงการแบ่งส่วนการปกครองแต่ละเขตในพื้นที่ กทม. 
\

เลขสายใหม่

หลักที่ 1 คือ โซนการเดินรถต้นทาง

หลักที่ 2 และ 3 คือ รันเลขรถในโซน

การวางระบบเลขสายใหม่ ช่วยอำนวยความสะดวกในการเดินทาง
และเป็นส่วนหนึ่งของการกำหนดระบบการเดินรถในอนาคต
ที่จะต้องมีการปรับอย่างสม่ำเสมอจากการเกิดขึ้นของรถไฟฟ้า
หรือระบบขนส่งมวลชนอื่นที่มาทดแทน

ป้ายหน้าของรถเมล์ไทย

ต่อจิ๊กซอว์ภาพใหญ่ระบบเดินทางคนเมือง ให้รถเมล์ เป็นส่วนหนึ่งของระบบขนส่งสาธารณะสำหรับทุกคน

โครงสร้างพื้นฐานที่ดี

คนมีส่วนร่วม

ระบบขนส่งสาธารณะของทุกคน

ระบบขนส่งสารธารณะสามารถรองรับผู้โดยสารต่อเที่ยวได้จำนวนมาก จึงใช้พื้นที่บนท้องถนนน้อยกว่าการขับขี่รถยนต์ การลดจำนวนรถยนต์บนท้องถนนและการมีรถเมล์จะช่วยแก้ปัญหาการจราจร และปัญหาสิ่งแวดล้อม มลพิษทางอากาศของเมือง ที่ส่วนหนึ่งมาจากไอเสียการเผาไหม้ของรถ